Ανακαθορίζονται οι κανόνες για επενδύσεις, τοπικές δράσεις και ενισχύσεις στις αγροτικές περιοχές μέσω του ΣΣ ΚΑΠ.
Νέο πλαίσιο εφαρμογής για τις παρεμβάσεις τοπικής ανάπτυξης μέσω του LEADER θεσπίζει απόφαση του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων και της ΑΑΔΕ, η οποία δημοσιεύθηκε στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως. Με την απόφαση αντικαθίσταται το προηγούμενο καθεστώς του 2025 και ρυθμίζονται εκ νέου οι κανόνες, οι διαδικασίες και οι αρμοδιότητες για την υλοποίηση των τοπικών προγραμμάτων LEADER στο πλαίσιο του Στρατηγικού Σχεδίου της ΚΑΠ 2023-2027.
Η απόφαση αφορά κυρίως την παρέμβαση Π3-77-4.1, δηλαδή τη «Στήριξη για τοπική ανάπτυξη μέσω του LEADER - Τοπική Ανάπτυξη με Πρωτοβουλία Τοπικών Κοινοτήτων», καθώς και την Π3-77-4.2 για τις ανειλημμένες υποχρεώσεις. Στόχος είναι η ενίσχυση ολοκληρωμένων τοπικών στρατηγικών που απαντούν στις οικονομικές, κοινωνικές, περιβαλλοντικές και δημογραφικές προκλήσεις των αγροτικών περιοχών.
Κεντρικό ρόλο στην εφαρμογή των προγραμμάτων εξακολουθούν να έχουν οι Ομάδες Τοπικής Δράσης, οι οποίες λειτουργούν ως εταιρικές συμπράξεις δημόσιου και ιδιωτικού τομέα. Οι ΟΤΔ αναλαμβάνουν την ενημέρωση του τοπικού πληθυσμού, την έκδοση προσκλήσεων, την παροχή συμβουλευτικής υποστήριξης στους δικαιούχους, την παρακολούθηση των έργων και την τήρηση των αρχών διαφάνειας και ίσης μεταχείρισης. Παράλληλα, προβλέπονται αυστηροί κανόνες για την αποφυγή σύγκρουσης συμφερόντων, ιδίως όταν δικαιούχος είναι η ίδια η ΟΤΔ ή φορέας που συνδέεται με αυτή.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η κατηγορία δράσεων για την ενδυνάμωση της τοπικής οικονομίας. Προβλέπονται ενισχύσεις για μεταποιητικές μονάδες γεωργικών προϊόντων, επιχειρήσεις που παράγουν μη γεωργικά προϊόντα από γεωργικές πρώτες ύλες, μονάδες του δασοκομικού τομέα, βιοτεχνία, χειροτεχνία, τουριστικές επιχειρήσεις και επιχειρήσεις παροχής υπηρεσιών. Ο μέγιστος προϋπολογισμός των πράξεων φθάνει τις 300.000 ευρώ, ενώ για μεταποιητικές μονάδες γεωργικών προϊόντων μπορεί να ανέλθει στις 400.000 ευρώ. Για άυλες πράξεις το όριο ορίζεται στις 20.000 ευρώ.
Τα ποσοστά ενίσχυσης διαμορφώνονται ανάλογα με το είδος της παρέμβασης και την περιοχή. Για μεταποιητικές μονάδες γεωργικών προϊόντων η ένταση ενίσχυσης μπορεί να φθάσει έως 65% στο σύνολο της χώρας και έως 80% στα μικρά νησιά του Αιγαίου. Αντίστοιχα, δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας και νερού, κυκλικής οικονομίας και βιοοικονομίας μπορούν να ενισχυθούν έως 80%.
Το νέο πλαίσιο καλύπτει και δράσεις εκπαίδευσης του τοπικού πληθυσμού, με προϋπολογισμό έως 20.000 ευρώ και ενίσχυση έως 100%, καθώς και παρεμβάσεις κοινωνικού χαρακτήρα για βασικές υπηρεσίες, όπως παιδικοί σταθμοί, χώροι άθλησης, πολιτιστικά κέντρα και δομές εξυπηρέτησης του τοπικού πληθυσμού.
Με τις νέες ρυθμίσεις, το LEADER παραμένει ένα από τα βασικά εργαλεία για τη στήριξη της υπαίθρου, δίνοντας έμφαση στη συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών, στη διαφοροποίηση της αγροτικής οικονομίας και στη δημιουργία νέων ευκαιριών για επιχειρήσεις, φορείς και κατοίκους των αγροτικών περιοχών.
