Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενέκρινε ελληνικό καθεστώς ενισχύσεων ύψους 41 εκατομμυρίων ευρώ για τη στήριξη γεωργικών επιχειρήσεων που αντιμετωπίζουν αυξημένες τιμές λιπασμάτων λόγω της κρίσης στη Μέση Ανατολή.
Το καθεστώς εγκρίθηκε βάσει του προσωρινού πλαισίου κρατικών ενισχύσεων για την κρίση στη Μέση Ανατολή (METSAF) που εγκρίθηκε από την Επιτροπή στις 29 Απριλίου 2026.
Το ελληνικό καθεστώς
Η Ελλάδα κοινοποίησε στην Επιτροπή καθεστώς ύψους 41 εκατομμυρίων ευρώ για τη στήριξη επιχειρήσεων που δραστηριοποιούνται στην πρωτογενή παραγωγή γεωργικών προϊόντων. Το καθεστώς αποσκοπεί στον μετριασμό των επιπτώσεων της αύξησης των τιμών των λιπασμάτων. Η ενίσχυση θα λάβει τη μορφή άμεσων επιχορηγήσεων. Η ενίσχυση καλύπτει το 15 % του συνολικού κόστους για τα λιπάσματα που αγοράστηκαν από τις 15 Μαρτίου 2026 έως τις 31 Αυγούστου 2026. Η ενίσχυση περιορίζεται στα 50.000 ευρώ ανά δικαιούχο.
Η Επιτροπή αξιολόγησε το καθεστώς βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις, ιδίως του άρθρου 107 παράγραφος 3 στοιχείο γ) της Συνθήκης για τη λειτουργία της ΕΕ, το οποίο επιτρέπει στα κράτη μέλη να στηρίζουν την ανάπτυξη ορισμένων οικονομικών δραστηριοτήτων υπό ορισμένες προϋποθέσεις, καθώς και των τμημάτων 1 και 2.1 του METSAF. Η Επιτροπή διαπίστωσε ότι το καθεστώς είναι σύμφωνο με τους όρους που ορίζονται στο METSAF. Ειδικότερα, οι ενισχύσεις θα χορηγούνται βάσει καθεστώτος με σαφή εκτιμώμενο προϋπολογισμό και θα χορηγούνται ενισχύσεις για την προσωρινή στήριξη της ανάπτυξης εταιρειών που δραστηριοποιούνται στην πρωτογενή παραγωγή γεωργικών προϊόντων. Η Επιτροπή κατέληξε στο συμπέρασμα ότι το καθεστώς είναι αναγκαίο, κατάλληλο και αναλογικό για την προώθηση της ανάπτυξης οικονομικής δραστηριότητας και δεν αλλοιώνει τους όρους των συναλλαγών κατά τρόπο που θα αντέκειτο προς το κοινό συμφέρον.
Σε αυτή τη βάση, η Επιτροπή ενέκρινε το ελληνικό καθεστώς βάσει των κανόνων της ΕΕ για τις κρατικές ενισχύσεις.
Ιστορικό
Στις 29 Απριλίου 2026 η Επιτροπή ενέκρινε το METSAF για να δώσει τη δυνατότητα στα κράτη μέλη να στηρίξουν την οικονομία της ΕΕ στο πλαίσιο της κρίσης στη Μέση Ανατολή. Το METSAF είναι ένα στοχευμένο και προσωρινό πλαίσιο για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης σε ορισμένους από τους πιο εκτεθειμένους τομείς της οικονομίας: γεωργία, αλιεία, μεταφορές και ενεργοβόρες βιομηχανίες. Η METSAF θα ισχύει έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026. Κατά τη διάρκεια της περιόδου εφαρμογής του, η Επιτροπή θα επανεξετάζει το περιεχόμενο, το πεδίο εφαρμογής και τη διάρκεια του πλαισίου υπό το πρίσμα των εξελίξεων στη Μέση Ανατολή και της γενικής οικονομικής κατάστασης.
Ενώ η μετάβαση προς μια καθαρή οικονομία παραμένει η μακροπρόθεσμη λύση για την προστασία των εταιρειών της ΕΕ από τις επιπτώσεις των παγκόσμιων ενεργειακών κλυδωνισμών, η METSAF επιτρέπει στα κράτη μέλη να δράσουν άμεσα για να διασφαλίσουν ότι η ανάπτυξη των πλέον εκτεθειμένων εταιρειών δεν παρεμποδίζεται ανεπανόρθωτα από την τρέχουσα κρίση.
Για τον σκοπό αυτό, η στήριξη μπορεί να λάβει διάφορες μορφές για εταιρείες που δραστηριοποιούνται στους τομείς της γεωργίας, της αλιείας και των μεταφορών. Αυτό περιλαμβάνει ενισχύσεις με βάση την πραγματική κατανάλωση για την κάλυψη μέρους των αυξήσεων των τιμών των καυσίμων ή των λιπασμάτων, καθώς και απλουστευμένη προσέγγιση για μικρά ποσά ενίσχυσης.
Το METSAF περιλαμβάνει επίσης προσωρινή προσαρμογή του πλαισίου κρατικών ενισχύσεων της συμφωνίας για καθαρή βιομηχανική χρήση (CISAF), η οποία επιτρέπει περαιτέρω ευελιξία και υψηλότερες εντάσεις ενίσχυσης για την αντιμετώπιση των εκτινάξεων των τιμών της ηλεκτρικής ενέργειας.
