Νέοι κανόνες της ΕΕ για δικαιότερες συμβάσεις, ενίσχυση των οργανώσεων παραγωγών και καλύτερη κατανομή της αξίας στην αλυσίδα τροφίμων.
Το τελικό «πράσινο φως» για την ενίσχυση της θέσης των γεωργών στην ευρωπαϊκή αλυσίδα εφοδιασμού τροφίμων έδωσε το Συμβούλιο, εγκρίνοντας νέους κανόνες που στοχεύουν σε δικαιότερες εμπορικές σχέσεις, μεγαλύτερη διαφάνεια και ισχυρότερη διαπραγματευτική δύναμη για τους παραγωγούς.
Η νέα νομοθεσία επιχειρεί να απαντήσει σε ένα χρόνιο πρόβλημα του αγροτικού τομέα: την αδύναμη θέση των γεωργών απέναντι σε ισχυρότερους κρίκους της αγοράς, όπως οι μεταποιητές, οι χονδρέμποροι και οι μεγάλες αλυσίδες λιανικής. Στόχος είναι οι παραγωγοί να μπορούν να διεκδικούν δικαιότερο μερίδιο από την αξία που δημιουργείται μέχρι το προϊόν να φτάσει στον καταναλωτή.
Οι αλλαγές περιλαμβάνουν στοχευμένες τροποποιήσεις στον κανονισμό για την Κοινή Οργάνωση των Αγορών γεωργικών προϊόντων, καθώς και συμπληρωματικές παρεμβάσεις στο πλαίσιο της ΚΑΠ. Κεντρικό σημείο της μεταρρύθμισης είναι η καθιέρωση γραπτών συμβάσεων ως βασικού κανόνα στις συναλλαγές. Οι συμβάσεις αυτές θα περιλαμβάνουν ρήτρες αναθεώρησης, ώστε να λαμβάνονται υπόψη μεταβολές της αγοράς, όπως αυξήσεις στο κόστος παραγωγής ή αλλαγές στις τιμές.
Παράλληλα, οι νέοι κανόνες απλοποιούν την αναγνώριση των οργανώσεων παραγωγών και ενισχύουν τη συλλογική τους δράση. Η δυνατότητα κοινής διαπραγμάτευσης θεωρείται κρίσιμη, ιδιαίτερα για μικρότερες εκμεταλλεύσεις που δυσκολεύονται να σταθούν μόνες τους απέναντι σε μεγάλους αγοραστές. Προβλέπεται επίσης στήριξη μέσω της ΚΑΠ, ώστε οι οργανώσεις αυτές να αποκτήσουν πιο ουσιαστικό ρόλο στην αγορά.
Ιδιαίτερη σημασία έχουν και οι νέοι εναρμονισμένοι κανόνες για προαιρετικούς όρους εμπορίας, όπως «δίκαιη» και «βραχεία αλυσίδα εφοδιασμού». Η παρέμβαση αυτή αποσκοπεί στην καλύτερη ενημέρωση των καταναλωτών και στην αποφυγή ασαφών ή παραπλανητικών πρακτικών στην αγορά.
Η νομοθεσία εισάγει επίσης σαφέστερους κανόνες για τις ονομασίες προϊόντων, με ιδιαίτερη αναφορά στον όρο «κρέας», ο οποίος θα επιφυλάσσεται για προϊόντα ζωικής προέλευσης. Για τις συγκεκριμένες αλλαγές προβλέπεται τριετής μεταβατική περίοδος, ώστε η βιομηχανία να προσαρμοστεί στα νέα δεδομένα.
Η υπουργός Γεωργίας, Αγροτικής Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος της Κυπριακής Δημοκρατίας, Μαρία Παναγιώτου, χαρακτήρισε την έγκριση σημαντικό βήμα για έναν δικαιότερο και ανθεκτικότερο αγροδιατροφικό τομέα, τονίζοντας ότι οι νέοι κανόνες δίνουν στους γεωργούς ισχυρότερα εργαλεία συλλογικής διαπραγμάτευσης.
Η πράξη θα υπογραφεί και θα δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πριν τεθεί σε ισχύ. Για τους Ευρωπαίους αγρότες, η μεταρρύθμιση αποτελεί μια προσπάθεια να περάσει η αλυσίδα τροφίμων σε πιο ισορροπημένη βάση, με περισσότερη διαφάνεια, δικαιότερες συμβάσεις και καλύτερη προστασία του παραγωγού.
