Η ΕΕ ενεργοποιεί την πρωτοβουλία T-MED για ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, καθαρές τεχνολογίες και νέα δίκτυα έως το 2035.
Ένα νέο, φιλόδοξο πλαίσιο ενεργειακής συνεργασίας για τη Μεσόγειο θέτει σε εφαρμογή η Ευρωπαϊκή Ένωση, με στόχο την επιτάχυνση της πράσινης μετάβασης, την ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας και την προσέλκυση μεγάλων επενδύσεων στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και τις καθαρές τεχνολογίες.
Πρόκειται για τη Διαμεσογειακή Συνεργασία για τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τις Καθαρές Τεχνολογίες, γνωστή ως T-MED, η οποία εντάσσεται στο ευρύτερο «Σύμφωνο για τη Μεσόγειο». Η πρωτοβουλία παρουσιάστηκε στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Εβδομάδας Βιώσιμης Ενέργειας από την Επίτροπο για τη Μεσόγειο, Dubravka Šuica, και τον Επίτροπο για την Ενέργεια και τη Στέγαση, Dan Jørgensen.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, το T-MED φιλοδοξεί να κινητοποιήσει έως και 25 δισ. ευρώ σε αναμενόμενες επενδύσεις έως το 2035. Για τον σκοπό αυτό, έχουν ήδη προβλεφθεί περισσότερα από 5 δισ. ευρώ σε ικανότητα εγγυήσεων μέσω του Ευρωπαϊκού Ταμείου για τη Βιώσιμη Ανάπτυξη Plus, ώστε να διευκολυνθεί η προσέλκυση δημόσιων και ιδιωτικών κεφαλαίων.
Στον πυρήνα της πρωτοβουλίας βρίσκεται η ανάγκη για μια πιο ολοκληρωμένη, βιώσιμη και διασυνδεδεμένη μεσογειακή αγορά ενέργειας. Η ΕΕ επιδιώκει να στηρίξει έργα σε ανανεώσιμες πηγές, υδρογόνο, καθαρές τεχνολογίες, σύγχρονα δίκτυα ηλεκτρικής ενέργειας και βιομηχανικές αλυσίδες εφοδιασμού, ενισχύοντας ταυτόχρονα τη συνεργασία με τις χώρες της νότιας Μεσογείου.
Έως το 2035, η πρωτοβουλία αναμένεται να συμβάλει στην ανάπτυξη 15 γιγαβάτ νέας δυναμικότητας από ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, να στηρίξει κανονιστικές μεταρρυθμίσεις στις χώρες εταίρους και να δημιουργήσει περισσότερες από 100.000 θέσεις εργασίας στους τομείς της καθαρής ενέργειας.
Το T-MED θα υλοποιηθεί μέσα από πέντε βασικούς άξονες. Πρώτος είναι η κινητοποίηση επενδύσεων, με τη συμμετοχή της Επιτροπής, ευρωπαϊκών και διεθνών χρηματοπιστωτικών ιδρυμάτων, αλλά και του ιδιωτικού τομέα. Δεύτερος είναι η ρυθμιστική συνεργασία, με στόχο την απλούστευση διαδικασιών, τη μείωση εμποδίων και τη βελτίωση του επενδυτικού περιβάλλοντος.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται και στην ανάπτυξη δεξιοτήτων, ώστε το εργατικό δυναμικό των χωρών της περιοχής να μπορέσει να ανταποκριθεί στις ανάγκες της ενεργειακής μετάβασης. Η πρωτοβουλία προβλέπει στήριξη της τεχνικής και επαγγελματικής εκπαίδευσης, πανεπιστημιακές συμπράξεις και ενίσχυση γνώσεων σε τομείς όπως η μηχανική, οι ψηφιακές τεχνολογίες και η πράσινη χρηματοδότηση.
Παράλληλα, το T-MED θα στηρίξει τον εκσυγχρονισμό των ηλεκτρικών δικτύων, το διασυνοριακό εμπόριο ενέργειας και την καλύτερη ενσωμάτωση των ΑΠΕ στα συστήματα ηλεκτρικής ενέργειας. Ο πέμπτος άξονας αφορά τη βιομηχανική συνεργασία στην καθαρή τεχνολογία, με στόχο την τοπική παραγωγή, την καινοτομία και πιο ανθεκτικές αλυσίδες εφοδιασμού.
Τα επόμενα βήματα περιλαμβάνουν προσκλήσεις εκδήλωσης ενδιαφέροντος για ιδιώτες επενδυτές και φορείς υλοποίησης έργων, ενώ έως τον Οκτώβριο του 2026 προγραμματίζεται η πρώτη επιχειρησιακή συνεδρίαση της επενδυτικής πλατφόρμας T-MED. Έως το 2027 αναμένεται να διαμορφωθούν και οι πρώτες βιομηχανικές συνεργασίες ΕΕ–Μεσογείου στον τομέα των καθαρών τεχνολογιών.
Με τη νέα αυτή πρωτοβουλία, η Ευρωπαϊκή Ένωση επιχειρεί να μετατρέψει τη Μεσόγειο σε κόμβο πράσινης ανάπτυξης, ενεργειακής διασύνδεσης και βιώσιμης βιομηχανικής συνεργασίας, σε μια περίοδο όπου η ενεργειακή ασφάλεια και η απανθρακοποίηση αποτελούν στρατηγικές προτεραιότητες.
