Το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο εξέδωσε σήμερα επίσημα κανονισμό για τη θέσπιση στοχευμένων μέτρων που θα βοηθήσουν τους Ευρωπαίους γεωργούς να αντιμετωπίσουν την απότομη αύξηση του κόστους των λιπασμάτων και άλλων εισροών που προκλήθηκε από την πρόσφατη κρίση στη Μέση Ανατολή.
Τα μέτρα θα παράσχουν στα κράτη μέλη τα απαραίτητα εργαλεία για την ταχεία στήριξη των γεωργών που αντιμετωπίζουν αυξανόμενο κόστος παραγωγής και πιέσεις ρευστότητας. Αυτό θα ενισχύσει την ανθεκτικότητα του γεωργικού τομέα και θα διασφαλίσει την επισιτιστική ασφάλεια σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η ταχεία έκδοση του κανονισμού από το Συμβούλιο υπογραμμίζει την αποφασιστικότητα της ΕΕ και των κρατών μελών να ανταποκριθούν γρήγορα στις εξελισσόμενες γεωπολιτικές προκλήσεις, να στηρίξουν τους Ευρωπαίους γεωργούς, να ενισχύσουν την ανθεκτικότητα του γεωργικού τομέα και να προστατεύσουν την επισιτιστική ασφάλεια σε ολόκληρη την ΕΕ.
Κύρια στοιχεία
Ο κανονισμός θα επιτρέψει στα κράτη μέλη να παρέχουν επείγουσα και στοχευμένη χρηματοδοτική στήριξη στους γεωργούς που πλήττονται περισσότερο από το αυξημένο κόστος λιπασμάτων και άλλων εισροών με την τροποποίηση του κανονισμού για τα στρατηγικά σχέδια της ΚΓΠ και του οριζόντιου κανονισμού.
Τα μέτρα που εγκρίθηκαν περιλαμβάνουν:
▪ ένα νέο καθεστώς ρευστότητας στο πλαίσιο της αγροτικής ανάπτυξης για τη στήριξη της κρίσης
▪ τη δυνατότητα των κρατών μελών να καταβάλλουν άμεσες ενισχύσεις στους γεωργούς νωρίτερα, βοηθώντας τους γεωργούς να διαχειριστούν τις βραχυπρόθεσμες ανάγκες ταμειακών ροών τους
▪ τη δυνατότητα των κρατών μελών να προσαρμόσουν τις άμεσες ενισχύσεις τους για το 2027, ώστε να αντικατοπτρίζουν τις εθνικές ανάγκες και προτεραιότητες
Το νέο καθεστώς ρευστότητας μπορεί να συγχρηματοδοτηθεί έως και κατά 65 % από το Ευρωπαϊκό Γεωργικό Ταμείο Αγροτικής Ανάπτυξης (ΕΓΤΑΑ) και μπορεί να περιλαμβάνει αχρησιμοποίητα κονδύλια που διαφορετικά θα μπορούσαν να χαθούν. Τα κράτη μέλη θα μπορούν να προσθέσουν εθνική χρηματοδότηση έως και 200%. Για να εξασφαλιστεί η ταχεία υλοποίηση και να μειωθεί ο διοικητικός φόρτος, η στήριξη μπορεί να καταβληθεί ως σταθερό ποσό ανά εκτάριο και να υλοποιηθεί μέσω των στρατηγικών σχεδίων της ΚΓΠ.
Ταυτόχρονα, ο κανονισμός ενισχύει τα κίνητρα για αποδοτικότερες γεωργικές πρακτικές που μειώνουν και βελτιστοποιούν τη χρήση λιπασμάτων και συνιστούν στροφή προς τα λιπάσματα βιολογικής προέλευσης. Στόχος είναι να συμβάλει τόσο στην οικονομική ανθεκτικότητα όσο και στην περιβαλλοντική βιωσιμότητα.
Επόμενα βήματα
Η σημερινή έκδοση σηματοδοτεί το τελικό στάδιο της νομοθετικής διαδικασίας. Μετά τη δημοσίευσή του στην Επίσημη Εφημερίδα, ο κανονισμός θα τεθεί σε ισχύ την επόμενη ημέρα.
Ιστορικό
Η πρόταση υποβλήθηκε από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή στις 12 Ιουνίου 2026 ως μέρος μιας ευρύτερης δέσμης μέτρων για την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της κρίσης στη Μέση Ανατολή στις γεωργικές αγορές, σύμφωνα με τις σχετικές πολιτικές κατευθύνσεις των υπουργών Γεωργίας.
Η ευρύτερη δέσμη περιλαμβάνει την ενίσχυση του γεωργικού αποθεματικού με επιπλέον 300 εκατομμύρια ευρώ από τον προϋπολογισμό της ΕΕ για το 2026. Επιπλέον, η δέσμη μέτρων περιλαμβάνει άλλα μέτρα για την ενίσχυση της εγχώριας παραγωγής λιπασμάτων στην Ευρώπη, τη βελτίωση της ανθεκτικότητας του εφοδιασμού και την επιτάχυνση της χρήσης λιπασμάτων βιολογικής προέλευσης, χαμηλών ανθρακούχων εκπομπών και κυκλικών λιπασμάτων.
