Ενεργοποιήθηκε στο ΠΣΚΕ η διαδικασία υποβολής αιτημάτων πληρωμής για τους δικαιούχους της 3ης Πρόσκλησης του υπομέτρου 6.1, με αναλυτικές οδηγίες για στοιχεία, δικαιολογητικά και ελέγχους.
Σε τροχιά πληρωμών μπαίνουν οι δικαιούχοι της 3ης Πρόσκλησης του υπομέτρου 6.1 «Εγκατάσταση Νέων Γεωργών», καθώς ενεργοποιήθηκε στο παραγωγικό περιβάλλον του Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων η δυνατότητα υποβολής αιτήματος για τη β’ δόση. Η εξέλιξη αυτή αφορά τους νέους αγρότες που έχουν ενταχθεί στο πρόγραμμα του ΠΑΑ 2014-2022 και των οποίων οι σχετικές υποχρεώσεις έχουν πλέον περάσει ως ανειλημμένες στο Στρατηγικό Σχέδιο της ΚΑΠ 2023-2027.
Σύμφωνα με σχετική εγκύκλιο του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, η ενεργοποίηση της διαδικασίας έγινε μετά την έκδοση της κοινής απόφασης Α1126/18.06.2026, με την οποία ανατέθηκε στις ΔΑΟ και ΔΑΟΚ η αρμοδιότητα ελέγχου των δικαιολογητικών πληρωμής και έγκρισης των σχετικών δαπανών. Πρόκειται για κρίσιμο βήμα, καθώς χωρίς αυτή τη θεσμική προϋπόθεση δεν μπορούσε να ξεκινήσει η παραγωγική λειτουργία του συστήματος για την υποβολή των αιτημάτων αποπληρωμής.
Ο νέος οδηγός, που διαβιβάστηκε στο ΓΕΩΤΕΕ, απευθύνεται τόσο στους δικαιούχους όσο και στους μελετητές τους και έχει ως στόχο να διευκολύνει τη διαδικασία υποβολής της τελικής πληρωμής. Ωστόσο, διευκρινίζεται ρητά ότι δεν αντικαθιστά το θεσμικό πλαίσιο του υπομέτρου 6.1. Σε περίπτωση ασυμφωνίας, υπερισχύουν η υπουργική απόφαση 3764/24.09.2021 και η σχετική πρόσκληση, όπως ισχύουν μετά τις τροποποιήσεις τους.
Η υποβολή του αιτήματος β’ δόσης μπορεί να γίνει μετά τη συμπλήρωση του τρίτου έτους από την ημερομηνία έκδοσης της απόφασης ένταξης και έως τη συμπλήρωση τεσσάρων ετών. Αιτήματα που υποβάλλονται εκτός αυτού του χρονικού διαστήματος κρίνονται μη παραδεκτά, με εφαρμογή των προβλεπόμενων κυρώσεων. Παράλληλα, για να ξεκινήσει η διαδικασία, δεν πρέπει να εκκρεμεί αίτημα τροποποίησης ή μεταβολής του φακέλου του δικαιούχου.
Ιδιαίτερη σημασία δίνεται στην επικαιροποίηση των στοιχείων πριν από την υποβολή του αιτήματος. Πολλά πεδία στο ΠΣΚΕ συμπληρώνονται αυτόματα από τον ηλεκτρονικό φάκελο του δικαιούχου και δεν μπορούν να αλλάξουν στο στάδιο της τελικής πληρωμής. Για τον λόγο αυτό, το Υπουργείο συνιστά να έχουν προηγηθεί οι αναγκαίες μεταβολές, ειδικά όταν αφορούν κρίσιμα στοιχεία όπως η μόνιμη κατοικία του αρχηγού της εκμετάλλευσης, η έδρα νομικού προσώπου, η παραγωγική κατεύθυνση ή η νομική μορφή της εκμετάλλευσης.
Ο οδηγός περιγράφει αναλυτικά τη διαδικασία εισόδου στο ΠΣΚΕ, την επιλογή του αιτήματος πληρωμής και τη σταδιακή συμπλήρωση των ενοτήτων. Οι μελετητές καλούνται να αναζητούν τον φάκελο με βάση τον κωδικό έργου και να συμπληρώνουν τα στοιχεία που ζητούνται στις επιμέρους καρτέλες. Στα γενικά στοιχεία της επιχείρησης, ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται στο IBAN, το οποίο πρέπει να δηλώνεται εκ νέου ακόμη και αν παραμένει ίδιο με εκείνο της α’ δόσης. Ο δικαιούχος πρέπει να είναι δικαιούχος ή συνδικαιούχος του λογαριασμού, ενώ στα νομικά πρόσωπα ο λογαριασμός πρέπει να είναι εταιρικός.
Κρίσιμο σημείο του οδηγού αποτελεί η σύνδεση των στοιχείων της εκμετάλλευσης με την Ενιαία Αίτηση Εκμετάλλευσης. Το σύστημα αντλεί αυτόματα τα δεδομένα από την τελευταία διαθέσιμη ΕΑΕ, κάτι που απαιτεί ιδιαίτερη προσοχή. Αν, για παράδειγμα, το αίτημα αρχικοποιηθεί με βάση την ΕΑΕ 2025 ενώ ο σχεδιασμός προβλέπει υποβολή με την ΕΑΕ 2026, υπάρχει κίνδυνος να χρησιμοποιηθούν μη επικαιροποιημένα στοιχεία. Για τον λόγο αυτό, προβλέπεται η δυνατότητα «επανάληψης λήψης στοιχείων από ΟΣΔΕ», ώστε να διασφαλίζεται ότι το αίτημα βασίζεται στα πλέον πρόσφατα διαθέσιμα δεδομένα.
Στη φυτική παραγωγή, οι μελετητές καλούνται να ελέγξουν προσεκτικά τα αγροτεμάχια που πρέπει να εξαιρεθούν, όπως εκείνα που δεν βρίσκονται στην ίδια ή όμορη Περιφερειακή Ενότητα, καθώς και ορισμένες περιπτώσεις επίσπορων καλλιεργειών ή μη παραγωγικών φυτειών. Για τις βιολογικές ή ολοκληρωμένης διαχείρισης καλλιέργειες απαιτούνται έγγραφα πιστοποίησης, ενώ για προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ το σύστημα δεν ζητά απαραίτητα δικαιολογητικό, αλλά ο έλεγχος εξετάζει αν η παραγωγή βρίσκεται εντός της προβλεπόμενης ζώνης.
Ανάλογη προσοχή απαιτείται και στη ζωική παραγωγή. Στις περιπτώσεις μετακινούμενων κτηνοτρόφων, ενδέχεται να εμφανίζονται διπλοεγγραφές στο ΟΣΔΕ, οι οποίες πρέπει να εξαιρούνται ώστε να μην αλλοιώνεται ο υπολογισμός της τυπικής απόδοσης. Ειδική αναφορά γίνεται και στα προϊόντα ΠΟΠ/ΠΓΕ, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το αιγοπρόβειο γάλα που παράγεται εντός ζώνης φέτας.
Το βασικό κριτήριο για την ολοκλήρωση του επιχειρηματικού σχεδίου είναι η επίτευξη αύξησης της συνολικής παραγωγικής δυναμικότητας της εκμετάλλευσης, εκφρασμένης ως τυπική απόδοση, κατά τουλάχιστον 20% σε σχέση με την αρχική κατάσταση. Παράλληλα, πρέπει να επιτυγχάνονται τα ελάχιστα αποδεκτά όρια παραγωγικής δυναμικότητας, ανάλογα με τη μόνιμη κατοικία του αρχηγού της εκμετάλλευσης.
Με την ενεργοποίηση της διαδικασίας, οι νέοι γεωργοί εισέρχονται στο τελικό στάδιο ενός προγράμματος που συνδέεται άμεσα με την ανανέωση του παραγωγικού δυναμικού της υπαίθρου. Η ορθή υποβολή των αιτημάτων, η πληρότητα των δικαιολογητικών και η ακρίβεια των στοιχείων θα κρίνουν την ομαλή πορεία των πληρωμών, σε μια περίοδο όπου η ρευστότητα και η συνέπεια στην εφαρμογή των αγροτικών προγραμμάτων παραμένουν ζητούμενα για τον πρωτογενή τομέα.