Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προετοιμάζει νέα δέσμη απλούστευσης, ενώ έξι ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες δείχνουν πώς τα κενά σπίτια, οι ανακαινίσεις και η συνεργασία των τοπικών κοινωνιών μπορούν να αναζωογονήσουν τα χωριά.
Η στεγαστική κρίση δεν περιορίζεται στα μεγάλα αστικά κέντρα. Στις αγροτικές και απομακρυσμένες περιοχές της Ευρώπης, η έλλειψη προσιτών και κατάλληλων κατοικιών συνδέεται άμεσα με τη δημογραφική συρρίκνωση, τη γήρανση του πληθυσμού, την εγκατάλειψη κτιρίων και τη σταδιακή υποχώρηση βασικών υπηρεσιών.
Σε αυτό το περιβάλλον, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ζητά τη συμμετοχή πολιτών, επαγγελματιών, επιχειρήσεων, φορέων της κοινωνίας των πολιτών και εθνικών, περιφερειακών και τοπικών αρχών στην προετοιμασία μιας νέας δέσμης μέτρων για την απλούστευση της στέγασης.
Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν τις προτάσεις τους έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026.
Η διαβούλευση επικεντρώνεται στον τρόπο με τον οποίο η ευρωπαϊκή νομοθεσία επηρεάζει την προσφορά και το κόστος των κατοικιών. Η Επιτροπή αναζητά συγκεκριμένα παραδείγματα κανονιστικών εμποδίων, αλλά και πρακτικές λύσεις για τον περιορισμό των καθυστερήσεων, τη μείωση του κατασκευαστικού και διοικητικού κόστους και την αύξηση της παραγωγικότητας στις νέες κατασκευές και τις ανακαινίσεις.
Η πρωτοβουλία αποτελεί μία από τις δέκα προτεραιότητες του ευρωπαϊκού σχεδίου για την οικονομικά προσιτή στέγαση, το οποίο εγκρίθηκε τον Δεκέμβριο του 2025. Στόχος είναι να κινητοποιηθούν επενδύσεις, να επιταχυνθούν μεταρρυθμίσεις και να υποστηριχθούν οι περιοχές που υφίστανται τις μεγαλύτερες πιέσεις.
Την ίδια στιγμή, νέα έκδοση του Ευρωπαϊκού Αγροτικού Συμφώνου παρουσιάζει έξι καλές πρακτικές που αποδεικνύουν ότι η στεγαστική πολιτική μπορεί να αποτελέσει ισχυρό εργαλείο αναγέννησης της υπαίθρου. Στο Τιρόλο της Αυστρίας, η επαναχρησιμοποίηση κενών κτιρίων και η αναζωογόνηση των κέντρων των χωριών περιορίζουν την κατανάλωση νέας γης. Στην ισπανική Καστίλλη και Λεόν, δημόσια και εκκλησιαστικά ακίνητα μετατρέπονται σε κοινωνικές κατοικίες, ενώ παρέχονται εγγυήσεις στεγαστικών δανείων και αυξημένες επιδοτήσεις ενοικίου για νέους.
Στην αγροτική Ιρλανδία, κοινοτική οργάνωση αγοράζει κατοικίες που κινδυνεύουν με κατάσχεση, επιτρέποντας στις οικογένειες να παραμένουν σε αυτές ως ενοικιαστές. Στη Δανία αναπτύχθηκε μοντέλο συλλογικής κατοίκησης ηλικιωμένων, ενώ στη Σλοβενία προωθούνται ανακαινίσεις με υγιεινά, μη τοξικά υλικά. Στο Βρανδεμβούργο της Γερμανίας, εγκαταλελειμμένες εγκαταστάσεις μετατρέπονται σε συνεργατικά «χωριά», με μικρότερες ιδιωτικές κατοικίες και κοινόχρηστους χώρους.
Η ύπαιθρος δεν χρειάζεται μόνο περισσότερα σπίτια, αλλά κατοικίες προσιτές, ενεργειακά αποδοτικές και προσαρμοσμένες στις πραγματικές ανάγκες κάθε τόπου. Η αξιοποίηση των κενών κτιρίων, η απλούστευση των διαδικασιών και η συμμετοχή των τοπικών κοινωνιών μπορούν να μετατρέψουν τη στέγαση σε μοχλό δημογραφικής και οικονομικής ανασυγκρότησης.
